Pro roetveegpiet: Hoe sneller, hoe beter!

Door Flake op zondag 3 december 2017 12:36 - Reacties (69)
Categorie: Binnenland, Views: 7.951

Als geboren en getogen Nederlander ben ik ook opgegroeid met zwarte Piet. Voor mij is het ook de normaalste zaak van de wereld. Toen de zwarte Pieten discussie begon vond ik het ook maar een hoop gezeik om niks, en het duurde even voordat ik besefte dat de protesteerders wel degelijk een punt hebben.

Het begint al bij de naam: Zwarte Piet. Ligt lekker in de mond en synoniem voor één van de grootste kindervrienden voor de Nederlandse jeugd, naast Alfred en Bassie en Adriaan. Eén en al liefde, warmte en goede herinneringen. Maar ik opereer vanuit professioneel oogpunt in een behoorlijk internationale omgeving en dat begon al tijdens de studie, met een flink aantal klassen internationale studenten van alle hoeken uit de wereld. En ik herinner me nog wel hoe bij die studenten de mond wagenwijd open stond toen zij getuigden hoe wij Nederlandse studenten een Sinterklaasparade door de school gaven. Natuurlijk probeerden we om het uit te leggen, en dat moest natuurlijk in het Engels. Who are they? That's Sinterklaas and Black Pete. Ai, Black Pete. Die naam rolt al een stuk mínder lekker van de tong. Wie enigszins bekend is met bijvoorbeeld Amerikaanse cultuur zal snappen dat díe uitleg met díe naam kan rekenen op verontwaardigde reacties. Hoewel deze studenten geen Amerikanen waren werd hun verontwaardiging alleen maar groter. That's racist! Wij vonden van niet. We hadden niet de argumenten waarom we dat vonden en logischerwijs eindigde die discussie in een welles-nietes impasse.

Onlangs herinnerde ik me nog een tafereel wat nog veel langer geleden was: mijn brugklasperiode. Ik fietste met een vast groepje jongens en meisje van en naar school, en één jongen die daartussen zat was geadopteerd en kwam oorspronkelijk uit Sri Lanka. Hij spreekt gewoon accentloos Nederlands en is hier naar mijn weten gewoon opgegroeid, maar hij was de enige in ons groepje met een donkere huidskleur. Tijdens één van die fietstochten kwamen we een stel kinderen tegen, laten we zeggen rond de leeftijd van 7 jaar, die op straat aan het spelen waren. Eén meisje wees naar de jongen in kwestie en riep "Zwarte Piet!". Ons hele fietsgroepje reageerde gechoqueerd en de donkere jongen was natuurlijk diep beledigd, maar omdat het een stel kleuters waren lieten we die opmerking gewoon passeren. Iedereen snapte waarom dat meisje die opmerking kon maken en iedereen snapte waarom die jongen in kwestie daar niet blij mee was.

Het heeft een aantal jaar geduurd, maar inmiddels snap ik volledig dat om het personage zwarte Piet zo'n discussie is losgebarsten. Discussie is uiteraard prima, zoals het hoort in een democratie, maar ik stoor me er wel aan hoe die discussie met name door het pro Zwarte Pieten kamp wordt gevoerd. Onlangs stond er een video bovenaan bij Dumpert die de kroon spant:

Video: http://www.dumpert.nl/mediabase/7299725/ae107dec/adjiedinges_gaat_helemaal_los.html

Ik heb geen flauw idee wie die Adjiedj Bakas in 's hemelsnaam is, maar wat deze man in dit interview roept brengt bij mij het schaamrood naar boven. Te beginnen met zijn argument: "Ik kom uit Suriname, daar viert iedereen Sinterklaas met zwarte Piet en iedereen vindt het leuk." Natuurlijk snap ik de onderliggende boodschap: De Surinaamse bevolking bestaat met name uit donker gekleurde mensen en wij donker gekleurde mensen doen mee aan het volksfeest met zwarte Piet, en wij donker gekleurde mensen keuren dat goed. Daarmee laat hij blijken alsof hij namens alle donkergekleurde mensen spreekt en dat is een drogreden, de argumentum ad populum. Een ander argument waar ik moeite mee heb is de stelling dat de anti zwarte Piet demonstranten een stel "werkeloze idioten" zijn. Die stelling zou ik dolgraag willen factchecken maar helaas heb ik daar als niet-journalist zijnde de middelen niet voor, maar die stelling is ongefundeerd en hoogstwaarschijnlijk feitelijk onjuist. "Jeroen Pauw en Matthijs van Nieuwkerk zijn de Goebbels en de Riefenstahl van deze tijd". Hoewel ik van mening ben dat de VARA af en toe inderdaad een betweterig karakter kan vertonen is het vergelijken van deze presentatoren met nazi propaganda kopstukken ronduit onbeschoft. Zijn buurman neemt daar verstandig onmiddellijk afstand van. Daarmee heb ik al op 3 punten inhoudelijk zijn betoog ontkracht, maar desondanks vinden dit soort filmpjes nog altijd de weg naar de nummer 1 in upvotes op Dumpert. Dat is beschamend. Het is heel verleidelijk om op de man te spelen - Ik zou ook dolgraag willen roepen dat deze meneer Bakas een foeilelijke das draagt die hij niet eens kan knopen - maar daarmee kun je echt geen discussie voeren.

Wat wel een sterk argument is van het anti zwarte Pieten kamp, is dat dit een vorm van blackface is. Voor deze discussie had ik nog nooit van de term blackface gehoord, en dat is goed te verklaren aangezien dit een Amerikaans fenomeen is wat nagenoeg is opgehouden rond de civil rights movement van 1960 - ver voor mijn tijd dus. Maar cosmetisch gezien doen wij exact hetzelfde met onze zwarte Piet, het is een vrij bespottelijke persiflage met het uiterlijk van iemand met het donkere ras. Alleen wij hebben er een kindervriend van gemaakt in plaats van een komisch figuur, waardoor iedereen die dit heeft meegemaakt in zijn kindertijd enkel warme gevoelens draagt tegenover onze Piet. Dat neemt niet weg dat het personage zwarte Piet niet te verdedigen is aan ieder die deze periode niet heeft meegemaakt in zijn jeugd. Internationaal gezien slaan wij een figuur met deze traditie en als modern en vooruitstrevend volk moeten we daarmee stoppen.

De oplossing is namelijk doodeenvoudig: de roetveegpiet. Wij vertellen onze kinderen dat zwarte Piet zwart is door de rook in de schoorsteen, maar iedereen weet dat je daar nooit pikzwart van wordt en daarmee is het tegenstrijdig aan de blackface uitstraling. De roetveegpiet maakt een einde aan de blackface en sluit naadloos aan op het verhaal. Het is een minimale aanpassing waarmee we tegemoet komen aan de - in mijn optiek - terechte internationale kritiek en waarmee we eindelijk weer verder kunnen gaan met onze prachtige kindertraditie. Vasthouden aan een traditie 'omdat het altijd al zo is geweest' betekent stilstand en stilstand is achteruitgang. Wij Nederlanders zijn beter dan dat. Laten we ophouden met onbeschofte discussies, protesten bij kinderfeestjes of het blokkeren van snelwegen. Dan kunnen we verder met onze levens totdat de volgende jaarlijkse discussie weer opduikt. Vuurwerk of zo.